SELENIUM, IN DE JUISTE DOSIS…

 

Selenium is een metalloïde dat in 1817 werd ontdekt door de Zweedse scheikundige Berzelius. Dit sporenelement is onmisbaar, maar zowel een tekort als een teveel moet worden vermeden: een overmaat kan zeer giftig zijn. Volgens het artikel is selenium niet op zichzelf een antioxidant, maar werkt het als hulpstof voor verschillende enzymen, de zogenaamde selenoproteïnen.

Selenium is nodig voor de werking van onder meer glutathionperoxidasen, het seleniumtransporteiwit SePP en thioredoxinereductasen. Het artikel stelt dat selenium via deze eiwitten een rol speelt bij oxidatieve stress en de afweer tegen virale infecties, waaronder Covid-19. Volgens de brontekst kan een tekort de immuunrespons en het herstel na Covid-19 beïnvloeden. Ze vermeldt ook dat het overlijdensrisico door Covid-19 bij een seleniumtekort vijf keer hoger zou zijn.

Biochemische basis en de rol van selenoproteïnen

Glutathionperoxidase

Glutathionperoxidase is een enzym met vier onderdelen die elk selenium bevatten in de vorm van selenocysteïne. Het is aanwezig in vloeistoffen buiten de cellen en, binnen de cellen, in het cytosol en de mitochondriën. Het helpt organische hydroperoxiden af te breken. Daarbij wordt glutathion omgezet in geoxideerd glutathion, dat met behulp van glutathionreductase opnieuw kan worden hersteld.

Hydroperoxiden kunnen leiden tot zuurstofhoudende vrije radicalen die schadelijk zijn voor cellen. Door overtollige peroxiden af te breken, helpt glutathionperoxidase de cel te beschermen. Het artikel bespreekt ook de Fentonreactie, waarbij schadelijke hydroxylradicalen kunnen ontstaan. Volgens de tekst helpt voldoende selenium bij de omzetting van waterstofperoxide (H₂O₂) in water (H₂O), terwijl een tekort de vorming van schadelijke hydroxylradicalen zou bevorderen. Ook een teveel aan ijzer of koper zou die reactie kunnen stimuleren.

5′-deïodinase

Dit enzym speelt een rol bij de omzetting van het schildklierhormoon T4 in T3. Volgens het artikel is T3 vijf keer actiever dan T4. De omzetting vindt vooral plaats in de lever en de nieren. Er kan ook omgekeerd T3 ontstaan, waaraan de tekst geen bekende stofwisselingsactiviteit toeschrijft.

Volgens het artikel kunnen stress, een teveel aan cortisol, vasten en ziekte de omzetting remmen. Het noemt selenium, ijzer en zink als benodigde hulpstoffen en stelt dat zware metalen zoals lood, kwik en cadmium de werking van het enzym kunnen verstoren. Daarnaast vermeldt het dat selenium de giftigheid van bepaalde elementen zou kunnen verminderen.

Selenium en opneembaarheid

Selenium wordt opgenomen via het spijsverteringskanaal. Volgens het artikel is het in de vorm van selenomethionine beter beschikbaar. Omdat de hoeveelheid selenium in het bloedplasma snel kan veranderen, raadt de brontekst aan selenium in rode bloedcellen te meten. Ze noemt een waarde tussen 100 en 200 µg per liter. Spieren, lever en nieren bevatten relatief veel selenium. Uitscheiding gebeurt vooral via de urine.

Bronnen van selenium

De paranoot wordt in het artikel genoemd als een goede bron van selenium. De tekst raadt aan ze koel te bewaren, omdat de vetten onder invloed van licht kunnen oxideren. Ook vlees, vis en oesters worden genoemd als seleniumbronnen. Volgens de brontekst bevatten volkorenrijst en volkorenbrood meer selenium dan hun geraffineerde varianten.

Het artikel geeft verschillende dagelijkse hoeveelheden voor volwassenen, kinderen, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven. Het stelt ook dat een deel van de bevolking in België en Frankrijk een seleniumtekort heeft en dat supplementen soms nodig zouden zijn. Neem die doseringen of het advies over supplementen niet over zonder medische controle: te veel selenium kan schadelijk zijn.

Wisselwerking met geneesmiddelen

Volgens het artikel kunnen clozapine en valproïnezuur het seleniumgehalte beïnvloeden. Een metaalachtige smaak en een adem die naar knoflook ruikt, worden genoemd als mogelijke tekenen van seleniumvergiftiging. De tekst vermeldt verder onder meer haar- en nagelverlies, huidontsteking, sloomheid en, bij ernstige vergiftiging, bijkomende klachten. Ze bespreekt ook seleniumsulfide in antiroosshampoos.

Andere rollen van selenium

Het artikel brengt een seleniumtekort in verband met hoge bloeddruk en bespreekt de ziekte van Keshan, een aandoening van de hartspier. Het verwijst ook naar waarnemingen in Finland over seleniumwaarden en hartziekten. Verder stelt de brontekst dat een tekort tijdens de zwangerschap een rol zou spelen bij mucoviscidose bij het kind. Die laatste bewering moet nadrukkelijk medisch worden gecontroleerd voordat ze gepubliceerd wordt.

Kankerpreventie

De brontekst stelt dat er een verband bestaat tussen een laag seleniumgehalte en het ontstaan van kanker. Ze bespreekt metingen in bloed en haar, en verwijst naar studies over onder meer prostaatkanker. Het artikel beweert daarnaast dat selenium bijzonder doeltreffend zou zijn tijdens chemotherapie. Dit mag niet als bewezen preventie of behandeling worden voorgesteld zonder controle door een bevoegde medische deskundige.

Bescherming van cellen

Volgens het artikel helpen selenium en vitamine E samen cellen te beschermen tegen veroudering.

Effecten op huid, haar, nagels en zicht

De tekst stelt dat selenium haar en nagels helpt beschermen en dat een tekort cellen kwetsbaarder maakt voor invloeden van buitenaf. Ook brengt ze een tekort in verband met vertroebeling van de ooglens en cataract. Volgens het artikel speelt selenium daarnaast een rol bij het zicht en de gevoeligheid voor licht.

Wiegendood

Het artikel beweert dat in de Verenigde Staten een kwart van de gevallen van wiegendood verband zou houden met een seleniumtekort, al dan niet samen met een tekort aan vitamine E. Het vergelijkt daarbij de hoeveelheid selenium en vitamine E in moedermelk met die in koemelk. Laat dit gedeelte beslist medisch controleren voordat je het publiceert; het is een bijzonder gevoelige en verstrekkende bewering.